ZABYTEK MIESIĄCA - PRĄDNIK

Jednym z najbardziej charakterystycznych noży krzemiennych środkowego paleolitu jest prądnik. Opisał go po raz pierwszy w 1939 r., na podstawie odkryć dokonanych w jaskiniach Okiennik i Ciemnej, prof. Stefan Krukowski:


„prądniki są nożami pracującymi przede wszystkim skośnie. Ich najogólniesza morfika: ostrze – bokiem wyprostowanym, dziób (kłująca część wierzchołka) – na jednym końcu tego samego boku, podtylec ukośny od dzioba ku podstawie – bokiem drugim, łukowatym lub załamanym. Przydziobowa część ostrza jest najczęściej wyprostowana, a rzadko wygięta lub nieznacznie wygięta; często część ostrza krótka przypodstawowa – lekko załamana albo wygięta. W wielu razach pierwsze lub naprawiające obrobienie części ostrza składa się na jednej stronie z jednego lub paru negatywów szczególnych. Te negatywy, zaczynają się na dziobie, albo i na przyległej części podtylca, są równoległe do ostrza, położone przy nim lub na nim. W ostatnim przypadku tworzą jedną stronę ostrza i nadają mu ostrość i przenikalność cienkiego brzegu nie obrobionych półsurowiaków. W ogóle mają charakter negatywów rylcowych, bardzo skręconych. … W przebiegach wyrabiania i odnawiania prądników negatywy niby-rylcowe dzioba były kombinowane z wyłuskami zwykłymi. … Dziób i długa przydziobowa część ostrza są zrobione najcieniej, najprawidłowiej i najstaranniej. Gorzej są uformowane części przypodstawowa ostrza i podtylec. Ta część ostrza zawsze a podtylec przeważnie nie nadają się do żadnej prazy. Podtylec obrobiony nie zawsze całkowicie. Jego część przydziobowa bywa ukośna i wyprostowana, bądź wygięta łukowato. Prądniki robiono z półsurowiaków lub surowiaków, jednostrończe lub obustrończe, przeważnie obustrończe”


Nazwa prądnik pochodzi od rzeki Prądnik przepływającej przez Ojców. Weszła na trwałe do światowej literatury archeologicznej: jako „Pradnik knife”, „Prondnik knife”, „Pradnikmesser” – dla określenia typów noży;
dla określenia horyzontu czasowego lub specyficznej techniki jako „Pradnik-Horizont”, „Pradnik Knives Assemblages”, „Pradnick technique”, „Pradniktechnik”.