Z lądu i z powietrza

Babilon i inne stanowiska archeologiczne Centralnego Iraku. Zagrożenia, szanse, wyzwania.

Dnia 13 lipca 2006 roku otwarto w naszym Muzeum wystawę, przygotowaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Muzeum Archeologicznym w Poznaniu, poświęconą ochronie zabytków archeologicznych w Iraku w kontekście obecności Sił Sprzymierzonych w tym kraju wskutek wojny trwającej od 2003 roku. Przedstawiane na wystawie zagadnienia dotyczą działalności archeologów na obszarze działania Dywizji Wielonarodowej w centralnym Iraku, gdzie wojska sojusznicze znajdowały się pod polskim dowództwem.

Wystawa jest niezwykła, podobnie jak niezwykłe były okoliczności, które legły u podstaw jej przygotowania. Polscy archeolodzy od dawna działali na terenie Iraku, wyrabiając sobie dobrą markę u tamtejszych władz. Świadomość tej współpracy oraz kwalifikacji polskich archeologów istniała też i u naszych decydentów, toteż gdy przed trzema laty Rząd Rzeczypospolitej Polskiej powział decyzję o wysłaniu do Iraku Polskiego Kontyngentu Wojskowego w ramach międzynarodowych sił stabilizacyjnych, w składzie tego Kontyngentu znaleźli się też i archeolodzy, mający doświadczenie w pracach archeologicznych w tym kraju i znający jego problematykę archeologiczną. Zadaniem grupy archeologów polskich w Iraku była troska o dziedzictwo archeologiczne tego kraju (a ściślej tego regionu, gdzie stacjonowały wojska będące po polską komendą) oraz wsparcie miejscowych służb konserwatorskich. Jednym z elementów tej działalności była inwentaryzacja stanowisk archeologicznych za pomocą rozpoznania lotniczego, które jest - jak wiadomo - jedną z najlepszych metod umożliwiających archeologiczne rozpoznanie dużych obszarów, zwłaszcza jeśli chodzi o inwentaryzację stanowisk archeologicznych tworzących własne formy krajobrazowe, a także elementy starożytnej architektury. Zastosowanie fotografii lotniczej w archeologii jest w Polsce czymś od dawna znanym i stosowanym, tak więc wystawa ta nie stanowi dla archeologów prezentacji nowej metody badawczej, lecz jest raczej ciekawostką biorąc pod uwagę fakt egzotyki samych stanowisk, kraju i charakteru zabytków. Wszak mamy do czynienia z terenami, gdzie istniał (zapewne) biblijny Raj, Wieża Babel, pałac Nabuchodonozora, czy ogrody Semiramidy. W tych okolicach rozgrywały się też przygody Aladyna, Sindbada Żeglarza i innych bohaterów baśni znanych niemal każdemu z dzieciństwa.

Inwentaryzacja stanowisk archeologicznych w Iraku za pomocą fotografii lotniczej miała także cele jak najbardziej praktyczne, gdyż dostarczała bieżących danych dotyczących stanu znanych i zagrożonych stanowisk archeologicznych, skutków działań wojennych i będących ich konsekwencją licznych aktów grabieży stanowisk, stanowiąc materiał wyjściowy do opracowania przedsięwzięć, które miały przeciwdziałać podobnym sytuacjom. Dzięki tym danym możliwe stała się też ocena oddziaływania infrastruktury wojskowej na treść kulturową zajmowanych przez wojsko obszarów oraz przygotowanie programu niezbędnych przyszłych działań konserwatorskich.

Dzięki uprzejmości generała broni Mieczysława Bieńka, który był pierwszym dowódcą Dywizji Wielonarodowej, zorganizowaliśmy także pokaz dodatkowych zdjęć stanowisk archeologicznych i zabytków architektury, pożyczonych nam z prywatnych zbiorów generała. Pokazy takie będziemy organizować jeszcze kilkakrotnie.

Wystawa będzie czynna do połowy września - zapraszamy!

Jacek Rydzewski

Babilon - Teatr antyczny	Babilon - Pałac Południowy	Babilon - Pałac Centralny
Prasa...	Goście	Pierwsze wrażenia
Nasze Panie...	Nasze Panie...