Kontakt
2011-12-02 13:00

Wozy z Bronocic

W hallu wejściowym do Muzeum (od strony ogrodów) znajduje się gablota ze sławnym już w środowisku archeologów zabytkiem, jakim jest tzw. waza z Bronocic; zabytek ten jest zresztą ciekawy i dla szerokiej publiczności (eksponowany okaz jest kopią wykonaną przez Renatę Wójtowicz z Oddziału Muzeum w Nowej Hucie).

Mianowicie podczas badań wykopaliskowych prowadzonych przez profesorów Janusza Kruka (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) i Sarunasa Milisauskasa (Uniwersytet w Buffalo, USA) w Bronocicach (gm. Działoszyce, woj. świętokrzyskie) doszło w 1976 roku do niecodziennego odkrycia. W jednym z obiektów kultury pucharów lejowatych znaleziono wazę z ornamentem tworzącym narrację złożoną z sekwencji kilku, niekiedy trudnych do odczytania, symboli. Jej najważniejszym składnikiem jest rysunek wozu. Jest to pojazd czterokołowy, przedstawiony w rzucie poziomym, z kołami wyobrażonymi z profilu. Wóz wyposażony jest w dyszel z rozdwojeniem stanowiącym zapewne ilustrację v-kształtnej formy jarzma przyrożnego. Świadczy to o zaprzęganiu do wozu pary zwierząt.

Dla materiałów z obiektu, w którym znaleziono wazę, uzyskano datę radiowęglową wskazującą na wykonanie naczynia około 3635-3370 r. p.n.e. Datowanie zabytku świadczy o tym, że rysunki z Bronocic są najstarszym jednoznacznym dowodem używania wozu, odkrytym dotąd na obszarze Starego Świata.

(na podstawie: Janusz Kruk, Sarunas Milisauskas, Rozkwit i upadek społeczeństw rolniczych neolitu, Kraków 1999).

Jacek Górski

Waza z Bronocic
Waza z Bronocic
Symbolika ornamentu
Symbolika ornamentu
Rekonstrukcja wozu z Bronocic
Rekonstrukcja wozu z Bronocic
do góry drukuj