Galeria sztuki w jaskini
(wystawa czasowa)

Scenariusz: dr Renata Abłamowicz (Muzeum Śląskie w Katowicach)
Kopie malowideł naskalnych: Andrzej Cioska, Mariusz Madej, Mariusz Paluchiewicz
Aranżacja wystawy: Mariusz Paluchiewicz (Muzeum Śląskie w Katowicach)
Aranżacja wystawy w Muzeum Archeologicznym w Krakowie: Marzena Sawicz
Opracowanie graficzne folderu i zaproszenia w MAK: Marzena Sawicz


Dnia 31 maja 2007 roku otwarto w Muzeum Archeologicznym w Krakowie nową wystawę czasową, przygotowaną przez Muzeum Śląskie w Katowicach, poświęconą znanemu w pradziejach Europy zjawisku, jakim jest paleolityczna sztuka naskalna. Wprawdzie fenomen malowideł naskalnych (czy szerzej: sztuki naskalnej) znany jest z obszarów znacznie szerszych od Europy, bo przykłady takiej sztuki znamy z rozległych przestrzeni Azji czy Afryki, przykłady pochodzące zresztą z różnych czasów. Warto też pamiętać o rozległym terytorialnie, występującym w epoce brązu na wybrzeżach Europy od Skandynawii po wybrzeże Atlantyku zjawisku wypełnianych farbą rytów naskalnych, wykonywanych na otwartej przestrzeni na wychodniach skalnych.

Omawiana tu wystawa dotyczy jednak przykładów najbardziej znanych, odkrytych w jaskiniach francuskich i hiszpańskich. Malowidła te datowane są na górny i schyłkowy paleolit i związane ze znanymi cyklami kulturowymi Europy: oryniackim, graweckim, solutrejskim i magdaleńskim. Badania nad sztuką paleolityczną trwają już kilkadziesiąt lat i nadal wśród naukowców nie ma zgody, jeśli chodzi o interpretację analizowanych malowideł. Obok przekonań o czysto estetycznym znaczeniu obrazów spotyka się najczęściej teorie o magicznej roli przedstawień, mającej zapewnić powodzenie w łowach. Pojawiają się ostatnio hipotezy o religijnym znaczeniu tych przedstawień, tak więc jaskinie można byłoby traktować jako swego rodzaju sanktuaria, gdzie czarownicy, względnie szamani odprawialiby swe obrzędy.

Prezentowana wystawa nie aspiruje do wyjaśnienia tych kwestii, ma na celu natomiast przybliżenie widzom znanych z licznych publikacji dzieł. Autorzy rekonstrukcji wykonali swą pracę niezwykle sugestywnie – i choć malowidła te oglądamy w pełnym świetle (w rzeczywistości oglądane są na ogół jedynie przy świetle latarek) – ulegamy swoistej atmosferze, jaką one wywołują. Łatwiej można sobie wyobrazić wrażenie, jakie wywołują te tajemnicze obrazy oglądane w swym naturalnym środowisku, w ciemnych jaskiniach. Zapraszamy na tę oryginalną wystawę do końca sierpnia!

Omówionej wyżej wystawie towarzyszy inna, tematycznie z nią związana ekspozycja, nazwana Skarby groty Lascaux. Jest to wystawa gobelinów wykonanych przez p. Marię Gostylla-Pachucką, artystkę będącą absolwentką Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Maria Gostylla-Pachucka uprawia malarstwo akwarelowe, rysunek i tkaninę artystyczną. Bierze udział w licznych wystawach krajowych i zagranicznych. Obecna wystawa – 10 gobelinów – jest rezultatem jej wycieczki do Francji, gdzie po zwiedzeniu groty Lascaux uległa fascynacji paleolitycznymi malowidłami.
Maria Gostylla-Pachucka jest również absolwentką szkoły muzycznej II stopnia i przez wiele lat uczyła gry na fortepianie, co przez długi czas było jej drugim zawodem. Artystka uważa, że wpływ muzyki jest wyraźnie widoczny w wyrazie plastycznym jej dzieł.

Jacek Rydzewski

Otwarcie	Malowidła	Malowidła
Pierwsi widzowie	Malowidła	Czas
Gobeliny	Gobeliny	Gobeliny i kobiety
Malowidła	Gobeliny	Gobeliny