Nowe materiały kultury malickiej z badań na trasie autostrady A-4 w zachodniej Małopolsce: stanowiska Brzezie 17 i Targowisko 11, gm. Kłaj

(Streszczenie)

Agnieszka Czekaj-Zastawny, Beata Grabowska, Albert Zastawny

Artykuł omawia wyniki badań na dwóch stanowiskach kultury malickiej odkrytych podczas prac wyprzedzających budowę autostrady A-4, na południe od doliny Wisły, pomiędzy Krakowem­-Bieżanowem a Stanisławicami (ryc. 1). Na pierwszym z nich (Brzezie, stan. 17) odkryto i zbadano 5 obiektów wzmiankowanej kultury, z bogatym materiałem, w którym przeważa ceramika grubej roboty. Ceramika cienkościenna reprezentowana jest przez pucharki gruszkowate zdobione ornamentem kłutym. Na uwagę zasługuje obecność pucharka zdobionego motywem meandra powrotnego, typowym dla grupy samborzecko-opatowskiej. Osada malicka z Brzezia datowana może być na klasyczną i być może wczesną fazę rozwojową tej kultury.

Stanowisko 11 w Targowisku, położone na krawędzi lewobrzeżnej terasy nadzalewowej Raby, odkryte zostało już w latach 30-tych ubiegłego wieku. Z kulturą malicką związany jest 1 obiekt grobowy i 32 jamy osadowe, tworzące kompleksy po kilka, o wspólnych zarysach w partiach stropowych. Kompleksy te występują w dwóch rzędach usytuowanych wzdłuż osi N-S. Materiał grupuje się w górnych partiach obiektów. Ceramika zdobiona jest ornamentem kłutym, paznokciowym oraz małymi guzkami. W kilku przypadkach udało się też stwierdzić ślady malowania czerwoną farbą. Obiekt grobowy to prostokątna jama zorientowana wzdłuż osi NW-SE, o wymiarach 150x100 cm. Ciemniejsze pasma w części przydennej jamy pozwalają domyślać się istnienia prostokątnej konstrukcji drewnianej (trumna?). Wyposażenie stanowiła misa na pustej nóżce, siekierka kamienna oraz pic z krzemienia jurajskiego. Z powodu wysokiej kwasowości gleby szkielet zmarłego nie zachował się.