Wystawa ta zapoznaje nas z najdawniejszą przeszłością zachodniej Małopolski, pomiędzy Przemszą za zachodzie, a Nidą na wschodzie oraz Pilicą na północy, a skłonami Pogórza Karpackiego na południu. Obszar ten obejmuje trzy główne strefy krajobrazowe zachodniej Małopolski, a więc tereny Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, położone na wschód od Jury tereny wyżyn lessowych oraz obszary piaszczyste na południu. Mniej więcej w centrum tego obszaru leży Kraków. Prezentowane na wystawie zjawiska obejmują czasy od momentu pojawienia się człowieka w Małopolsce, co nastąpiło ok. 70 tysięcy lat temu, aż po rok 1300 naszej ery, wkrótce po lokacji Krakowa, a więc po czasy, kiedy rozpoczął się nowoczesny rozwój miasta średniowiecznego, będącego stolicą kraju. Jest to więc wędrówka przez dzieje od epoki kamienia poprzez epokę brązu i żelaza aż po średniowiecze.

W części wystawy zatytułowanej Środowisko przyrodnicze można zapoznać się z mapami przedstawiającymi przemiany w ukształtowaniu terenu, a także przemiany szaty roślinnej w tym ogromnym przedziale czasu. Na prezentowanych mapach obserwujemy także zmienną dynamikę osadnictwa ludzkiego. Znajdują się tutaj również gabloty z typowymi dla danego okresu zabytkami przewodnimi, gablotki z figurkami żyjących i hodowanych w poszczególnych okresach zwierząt oraz zielniki z charakterystycznymi dla danego czasu roślinami (uprawianymi i dziko rosnącymi), które pozwalają na zapoznanie się zarówno z kulturą materialną, jak też za środowiskiem, w jakim żył człowiek.

Drugi temat - Zdobywanie pożywienia - poświęcony jest rekonstrukcji sposobów realizacji tej podstawowej dziedziny życia ludzkiego. Możemy tu oglądać rekonstrukcje narzędzi i broni służących do zdobywania pożywienia, a wiec noży, siekier, toporów, oszczepów, strzał itd. Obecnie jest to największa w Polsce kolekcja rekonstrukcji narzędzi i broni pradziejowej. W sali tej znajdują się także przeglądarki, w których można zobaczyć położenie, zasięgi i rozplanowanie obozowisk i osad typowych dla konkretnych stref krajobrazowych w różnych okresach pradziejów, jak też towarzyszące im ilustracje scenek rodzajowych przedstawiających czynności związane ze zdobywaniem pożywienia.

Kolejna część wystawy obejmuje przemiany w zakresie budownictwa mieszkalnego (osobny temat), a także przemiany stroju, ozdób oraz uzbrojenia, w czasach pomiędzy 70 000 p.n.e. - 1300 n.e.

Temat Mieszkanie przedstawiony jest w formie 12 makiet, począwszy od jaskini zapewniającej naturalne schronienie paleolitycznym łowcom, poprzez prymitywne szałasy kryte skórami, pierwsze drewniane domostwa zamieszkiwane od neolitu przez ludność prowadzącą osiadły tryb życia, aż do średniowiecznych domostw zbudowanych z kamienia i cegły.

Następny temat - Strój, ozdoby, uzbrojenie - przedstawiają rzeźby prezentujące postacie typowe pod względem antropologicznym dla każdej z omawianych na wystawie epok. Na uwagę zasługują rzeźby, których twarze odtworzono na podstawie czaszek pochodzących z badań wykopaliskowych (cięcia 5300 p.n.e., 3500 p.n.e., 1900 p.n.e., 1000 n.e., 1300 n.e.). Postacie posiadają stroje zaopatrzone w stosowne ozdoby, a także uzbrojenie typowe dla danej epoki.

Wystawa stała pt. Bogowie starożytnego Egiptu

Muzeum Archeologiczne w Krakowie posiada najbogatszą kolekcję egiptologiczną w Polsce. Składają się na nią m.in. sarkofagi pochodzące z badań wykopaliskowych w El-Gamhud w środkowym Egipcie (z badań krakowskiego archeologa T. Smoleńskiego w 1906 r. w ramach ekspedycji Austriackiej Akademii Nauk), a także ogromna ilość zabytków przekazanych przez Muzeum Polowe I Korpusu gen. Wł. Andersa, a zakupionych przez żołnierzy na targowiskach za własne pieniądze z żołnierskiego żołdu, podczas pobytu Korpusu na Bliskim Wschodzie.

Wystawa przedstawia zabytki ilustrujące świat wierzeń mieszkańców starożytnego Egiptu od okresu predynastycznego po okres wczesnego chrześcijaństwa (zabytki koptyjskie). Pokazana jest cała nasza kolekcja sarkofagów, poddanych starannej konserwacji, a także całe serie przedmiotów związanych z codziennym życiem (doczesnym i pośmiertnym) dawnych Egipcjan, a więc figurki uszebti, przedmioty codziennego użytku (pieniądze, ostraka, biżuteria itp.).

Zapraszamy również na wystawy czasowe. Ich treść nie zawsze stoi w zgodzie z programem szkolnym, nie powinno to być jednak przeszkodą do ich obejrzenia.

Wystawa objazdowa

Oferujemy również szkołom wypożyczenie niedawno przygotowanej wystawy objazdowej pt. Początki Państwa Polskiego. Życie codzienne w Małopolsce wczesnośredniowiecznej.

Wystawa prezentuje materialne ślady życia mieszkańców zachodniej Małopolski we wczesnym średniowieczu (IX-XIII w.). Obejmuje następujące działy: osadnictwo, budownictwo drewniane i kamienne (architektura romańska), gospodarka i handel, ubiory wraz z ozdobami, uzbrojenie (elementy rzędu końskiego, ubiór ochronny, rodzaje broni) oraz kultura łacińska. Na poszczególnych planszach tematycznych znajdują się kolorowe ilustracje, zdjęcia zabytków i mapy uzupełniane krótkimi informacjami, odnoszącymi się do przedstawionej problematyki.

Wystawa ma pomóc nauczycielom historii w realizacji obowiązującego w szkołach programu dydaktycznego "Edukacja regionalna". Natomiast młodzież przejawiającą zamiłowanie do historii, archeologii i kultury ma zachęcić do pogłębiania wiedzy i zainteresowań poprzez odwiedzanie muzeów, lepsze poznanie ich zbiorów oraz stałe uczestnictwo w różnego rodzaju zajęciach organizowanych w Muzeum. Uzupełnieniem do wystawy jest informator z wykazem najważniejszej literatury, dwa rodzaje testów sprawdzających wiedzę ucznia oraz kopie zabytków (monet i pieczęci). Lekcje w oparciu o wystawę może prowadzić nauczyciel, jak również pracownik Muzeum. Osiem plansz tematycznych, zamocowanych na lekkim, łatwym do transportu i ustawienia stelażu, można umieścić w pracowni historycznej, w świetlicy, czy na korytarzu.