Ośrodek magazynowo-studyjny w Branicach

Jeszcze w latach 50-tych kierownictwo Oddziału wszczęło starania u władz Dzielnicy o przyznanie Muzeum odpowiednich pomieszczeń nadających się na magazyn materiałów zabytkowych. W rezultacie tych starań Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w Nowej Hucie w 1959 roku wyraziło zgodę na przeznaczenie podworskiego obiektu zabytkowego w Branicach (który stał wówczas opuszczony) na magazyn materiałów archeologicznych gromadzonych przez Oddział. W tym samym roku materiały zabytkowe pochodzące wyłącznie z badań na terenie Nowej Huty umieszczono więc w budynku dworu. Trzeba wyraźnie powiedzieć, że budynek ten znajdował się w bardzo złym stanie technicznym, podobnie zresztą jak stojący obok renesansowy lamus oraz cały park dworski. W połowie lat 70-tych, na podstawie nieformalnej umowy z Prezydium DRN w Nowej Hucie, Muzeum przeniosło swe zbiory do Szkoły Muzycznej w Nowej Hucie i rozpoczęło remont całego kompleksu zabytkowego. Muzeum otrzymało bowiem od DRN obietnicę, że po wyremontowaniu obiektu w Branicach otrzyma go formalnie na własność z przeznaczeniem na potrzeby Oddziału w Nowej Hucie.

Remont trwał 10 lat i pochłonął znaczne środki finansowe. W wyniku prac rewaloryzacyjnych budynek dworu został odnowiony i zmodernizowany (m.in. zabudowano strych, zainstalowano centralne ogrzewanie, wymieniono pokrycie dachu). W jego wnętrzach (od strony ogrodu) znajduje się magazyn materiałów zabytkowych, w pomieszczeniach traktu frontowego posiadamy pomieszczenia umożliwiające zorganizowanie niewielkiej konferencji (na ok. 30 osób). Do stanu dawnej świetności przywrócono budynek lamusa. W pomieszczeniach tej budowli znajduje się wystawa poświęcona rzemiosłu garncarskiemu, przygotowana przez Oddział MAK w Nowej Hucie. Wystawa ta dostępna jest w okresie letnim. Na terenie Ośrodka już dwukrotnie pracownicy nowohuckiego Oddziału Muzeum organizowali cieszące się powodzeniem i uznaniem festyny archeologiczne, które stały się już swego rodzaju tradycją.

Perspektywicznym planem dotyczącym obiektu w Branicach jest faktyczne utworzenie tam ośrodka magazynowo-studyjnego. Projekty te ułatwia fakt uzyskania przez Muzeum w 1999 roku praw własności do całego założenia podworskiego. Utworzenie wspomnianego ośrodka uwarunkowane jest jednak koniecznością wybudowania nowych magazynów. Instytucja nasza przystąpiła do wieloletnich badań wykopaliskowych na trasie budowy autostrady A-4, czekają nas kolejne sezony badań terenowych na terenie Starego Miasta, Nowej Huty i całego województwa - ratowanie naszego dziedzictwa archeologicznego jest przecież naszą podstawową powinnością, a z działalnością tą wiąże się napływ nowych materiałów zabytkowych. Możliwości magazynowe Muzeum są już całkowicie wyczerpane; budowa nowych magazynów jest obecnie pierwszą potrzebą Muzeum. Inwestycja taka jest wręcz podstawowym warunkiem dalszego rozwoju naszej instytucji. Możliwość realizacji wspomnianej inwestycji stwarzają wyłącznie Branice z uwagi na teren, jakim tam dysponujemy oraz budynek dworu, gdzie można urządzić pracownie konserwatorskie i naukowe. Istnieje już koncepcja technicznego rozwiązania tego problemu, ustalona jest też lokalizacja budowy; z chwilą zdobycia odpowiednich funduszy można będzie od razu przystąpić do załatwiania niezbędnych formalności.