Stanisławice, st. 9, gm. Bochnia, dawniej gm. Kłaj

Kierujący: mgr mgr Justyna Rodak, Tomasz Rodak
Dział: MAK Oddział w Nowej Hucie, DOZA MAK

Stanowisko w Stanisławicach jest zlokalizowane na niewielkim, piaszczystym wyniesieniu ograniczonym od strony północnej i południowej przez dwa cieki wodne. Od wschodu znajduje się kolejny strumień będący pozostałością po dawnym korycie rzeki Raby.

Ratownicze badania archeologiczne objęły ponad 400 arów. Niestety, pomimo przebadania tak dużego obszaru nie udało się ustalić granic stanowiska.

Wykopaliska rozpoczęto w 2000 r. W wyniku przeprowadzonych prac ratowniczych przebadano i wyeksplorowano ponad 3500 obiektów archeologicznych pozyskując około 120 000 zabytków glinianych, kamiennych, krzemiennych oraz wyrobów metalowych (w tym z metali kolorowych). Zdecydowana większość obiektów jest datowana na okres wpływów rzymskich. Wśród materiału ruchomego 85 % stanowią fragmenty ceramiki ręcznie lepionej kultury przeworskiej z okresu wpływów rzymskich. Do dosyć rzadko spotykanych znalezisk należy zaliczyć natomiast figurkę zoomorficzną przedstawiającą ptaka (koguta?). Do zabytków wydzielonych należy zaliczyć: brązowe i żelazne fibule, srebrne denary, groty żelazne, fragmenty ostróg i noży żelaznych oraz paciorki szklane i bursztynowe.

Oprócz wspomnianej kultury wyróżniono materiały kultur: świderskiej, janisławickiej, malickiej, pucharów lejkowatych, mierzanowickiej, kultury ceramiki sznurowej, jastorfskiej oraz z okresu późnego średniowiecza i czasów nowożytnych.

Na osadzie odkryto pozostałości różnorodnych obiektów, m.in. trzydziestu budynków zagłębionych, minimum jedenastu budowli naziemnych, trzynastu studni, sześćdziesięciu pięciu czworokątnych palenisk, a także jam, rowów i dołów posłupowych (jest to zdecydowanie najliczniejsza kategoria - ok. 80% wszystkich obiektów).

Większość przebadanych budowli zagłębionych położonych jest na kulminacji wzniesienia i tworzy pas obiektów ciągnący się równoleżnikowo. Rozmiary zachowanych budynków: 4,5-5,5 mx3,5-4,5 m. Do ciekawszych obiektów należą odkryte na osadzie studnie, które zlokalizowane były po południowej stronie cypla. W dziesięciu z nich zachowały się, w dobrym stanie (dzięki gliniasto-ilastemu podłożu), pozostałości drewnianej konstrukcji.

Większość studni była budowana w technice „na zrąb”, jedna miała konstrukcję skrzyniową, ostatnia natomiast została wydrążona z pnia drzewa o średnicy około 80 cm.

Głębokość studni waha się od 230 do 270 cm od obecnej powierzchni gruntu. Do ich budowy użyto głównie dębu, w znacznie mniejszym stopniu sosny i jesionu. Z uzyskanych analiz dendrochronologicznych wynika, iż wszystkie studnie powstały w II w. n.e.

Stanisławice 9 są, jak do tej pory, jedynym stanowiskiem w Małopolsce z tak dużą ilością zachowanych konstrukcji drewnianych datowanych na okres wpływów rzymskich.

Stanisławice 1	Stanisławice 2	Stanisłąwice 3
Stanisłąwice 4