Mgr Tomasz Wichman

Archeolog. Studia w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W okresie studiów w ramach Koła Naukowego Studentów Archeologii UJ współorganizacja i udział w Polskiej Studenckiej Wyprawie Archeologicznej „Afryka1979/80”. Dyplom w roku 1987 r.: Osadnictwo w okresie przedrzymskim i wpływów rzymskich między Wisłą, a Rabą i Skawinką, promotor prof. dr hab. Kazimierz Godłowski.

W Muzeum zatrudniony od grudnia 1984 r. w Dziale Starożytnego Hutnictwa i Metalurgii. Od kwietnia 1989 r. do grudnia 2014 r. kierownik Działu Archeologii Okresu Lateńskiego i Wpływów Rzymskich. Od lipca 2000 r. Zastępca Dyrektora – st. kustosz.

 

BADANIA

W latach 1984-89 udział w badaniach inwentaryzacyjnych stanowisk archeologicznych prowadzonych przez prof. dr hab. Kazimierza Bielenina w ramach zespołu do ewidencji stanowisk żużla dymarskiego z okresu wpływów rzymskich na obszarze świętokrzyskiego okręgu hutniczego.

W trakcie badań zarejestrowano 3635 stanowisk żużla na terenie 173 miejscowości w 18 gminach. Równolegle z pracami inwentaryzacyjnymi pod kierunkiem prof. K. Bielenina, wspólnie z mgr Sz. Orzechowskim, badania wykopaliskowe 8 stanowisk (piecowisk i osady produkcyjnej): Skoszyn Stary st. 1, Modliborzyce st.1 (1985 r.), Ostrowiec Świętokrzyski - Częstocice st.1 (1986 r.), Mirzec st.1 (1986 r.), Nowa Słupia - Łazy st. 7 (1986 r.), Kolonia Seredzice st. 1 (1988 r.), Nowa Słupia st. 8, st. 12 (1989 r.).

W 1988 r., wspólnie z mgr R. Naglikiem, szczegółowe badania powierzchniowe i badania wykopaliskowe na trasie planowanej autostrady na odcinku Tyniec - Rżąka (bad. wykop.: Kraków - Kurdwanów st. 8, 12, Kraków - Opatkowice st. 5, 6).

W 1992 r. w zespole z mgr R. Naglikiem i mgr M. Zającem dalsze badania archeologiczne na trasie planowanej autostrady na odcinku Rżąka - Bieżanów (bad. wykop.: Kraków - Kurdwanów st. 9, 10, Kraków - Piaski Wielkie st. 2, Kraków - Bieżanów st. 11, 14, 27).

W latach 1998-1991 r. z mgr R. Naglikiem badania wykopaliskowe kompleksu stanowisk (st. 5, 2, 14) w Bobinie gm. Proszowice.

Badania powierzchniowe:

W latach 1984-1998 na obszarze między Wisłą, Rabą a Skawinką (płd. cz. dawnego woj. krakowskiego).

W latach 1988 -2004, wspólnie z dr. Sz. Orzechowskim i R. Naglikiem (1993, 1996, 1997), badania powierzchniowe na terenie świętokrzyskiego okręgu hutniczego między Górami Świętokrzyskimi a rzeką Kamienną. Badaniami objęto obszar o powierzchni ponad 520 km2 odkrywając, weryfikując i dokumentując 4 728 stanowisk archeologicznych, w tym 3 890 stanowisk z żużlem dymarskim. Przeprowadzone badania pozwoliły wyznaczyć północno-zachodnią peryferię występowania stanowisk hutniczych.

 

WYSTAWY

W 1992 r. udział w pracach związanych z przygotowaniem i realizacją wystawy Pradawne groby i cmentarze. Wykonanie scenariusza dla części wystawy poświęconej okresowi lateńskiemu i wpływów rzymskich.

W latach 2001-2005 udział w całości prac związanych z przygotowaniem i realizacją nowej wystawy stałej MAK Pradzieje i wczesne średniowiecze Małopolski. Konsultacje scenariusza autorstwa dr Anny Dagnan-Ginter i mgr Mirosława Zająca w części dotyczącej okresu rzymskiego. Wykonano scenariusz prezentacji komputerowej Od rudy do grota. Dla zabytków z okresu wpływów rzymskich opracowano noty do katalogu wystawy.

W 2005 r. przygotowanie scenariusza (wspólnie z Sz. Orzechowskim) i nadzór nad realizacją wystawy 50 lat badań nad starożytnym hutnictwem żelaza w Górach Świętokrzyskich.

 

KOMPUTERYZACJA ZBIORÓW MUZEALNYCH

Od 1996 r. kierowanie pracami nad ogólnomuzealną komputerową bazą danych dotyczącą zbiorów. W zespole z informatykami mgr A. Krzyżkiem i mgr H. Małkiem wykonanie opracowania Projekt funkcjonalny komputerowej ewidencji zbiorów Muzeum Archeologicznego w Krakowie. W oparciu o to opracowanie zrealizowano program komputerowy System Komputerowej Ewidencji Zbiorów Muzeum Archeologicznego w Krakowie (SKEZMAK) służący do elektronicznej ewidencji zbiorów archeologicznych. Od 1998 r. SKEZMAK jest w muzeum eksploatowany i zgodnie z potrzebami rozbudowywany.  

 

PROJEKTY BADAWCZE

Od roku 1994 do 1995 z prof. K. Godłowskim, a następnie samodzielnie (po śmierci Profesora w 1995 r.) do 1997 r. prace nad projektem badawczym pt.: Cmentarzysko kultury przeworskiej w Chmielowie Piaskowym (woj. Kielce), zakończone w 1998 r. przekazaniem opracowania cmentarzyska do publikacji w ramach serii Monumenta Archaeologica Barbarica jako tom VI: Chmielów Piaskowy. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im Świętokrzyskie Gebirge.

W roku 2001 współpracowano z dr J. Trąbską przy realizacji projektu badawczego Próba wyjaśnienia powstawania „porowatej substancji” z grobów ciałopalnych z okresu wpływów rzymskich (I-IV w.) w oparciu o znaleziska z cmentarzyska w Chmielowie Piaskowym (woj. świętokrzyskie)

 

PUBLIKACJE

Bielenin K., Orzechowski S., Wichman T.  1990

Dalszy ciąg badań nad starożytnym hutnictwem świętokrzyskim w latach 1979-1987, Materiały Archeologiczne t. XXV, s. 78-94.

Orzechowski S., Wichman T. 1996

Ewidencja stanowisk żużla żelaznego z okresu wpływów rzymskich na obszarze świętokrzyskiego okręgu hutniczego - uwagi o metodyce badań, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków, t. 95, s. 177-185.

Godłowski K., Wichman T. 1998

Chmielów Piaskowy. Ein Gräberfeld der Przeworsk-Kultur im Świętokrzyskie Gebirge, Monumenta Archaeologica Barbarica, t. VI.

Wichman T. 2001

Chmielów Piaskowy - cmentarzysko kultury przeworskiej. Materiały ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Krakowie, Materiały Archeologiczne, t. 32, s. 77-89.

Wichman T. 2004

A New Find of Roman Denarii in Chmielów, Bodzechów Community. Notae Numismaticae – Zapiski Numizmatyczne 5, s. 137-145.

Kieferling G., Wichman T. 2004

Przedmioty żelazne pokryte warstwą metali kolorowych w kulturze przeworskiej, (w:) Kultura przeworska. Odkrycia - interpretacje - hipotezy, t. 1, s. 263-282.

Orzechowski Sz., Wichman T. 2006

Badania powierzchniowe na obszarze świętokrzyskiego centrum hutniczego - próba oszacowania liczby stanowisk produkcyjnych, (w:) 50 lat badań nad starożytnym hutnictwem świętokrzyskim. Archeologia – Metalurgia – Edukacja, s. 75 – 90.

 

ZASTĘPCA DYREKTORA

W ramach funkcji Zastępcy Dyrektora zarządzanie i koordynowanie prac związanych z realizacją projektów:

- merytorycznych Muzeum dotyczących różnego rodzaju wydarzeń m.in.: uczestniczyłem w pracach Komitetu Organizacyjnego i prowadziłem Biura I i II Festiwalu Filmów Archeologicznych – Kraków 2010 i Kraków 2012, a także projektów naukowych, konserwatorskich i związanych z modernizacją sprzętu komputerowego,

- inwestycyjnych m.in.: zadania Waloryzacja Gmachu Głównego Muzeum Archeologicznego w Krakowie 2006-2016 r. realizowanego w latach 2007-2009 w ramach Wieloletniego Planu Inwestycyjnego oraz  udział w latach 2015-2017 w pracach przygotowawczych zadania Waloryzacja zabytkowego Gmachu Głównego Muzeum Archeologicznego w Krakowie dla wzmocnienia funkcji muzealnych do realizacji w ramach VIII Osi Priorytetowej Ochrona Dziedzictwa Kulturowego i Rozwój Zasobów Kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowiska 2014-2020 r.